Nói đến quản trị người ta thường liên tưởng tới một vị trí lãnh đạo với chức vụ và quyền lực. Nhưng đối với tu sĩ Đaminh thì điều này dường như đối kháng lại. Tính Dân Chủ và Lòng Trắc Ẩn phải là nét nổi bật trong việc Quản trị của các Hội Dòng theo linh đạo Đaminh.
Khóa thường huấn về Quản trị theo tinh thần Đaminh dưới sự hướng dẫn của Sơ Toni Harris O.P (phiên dịch Sơ Nguyễn Vòng) đã đem lại cho mỗi chị em tham dự khóa thường huấn nhiều tư tưởng mới, cái nhìn mới, với nhãn quan của Việt Nam.
Tính Dân Chủ của Cơ cấu quản trị được thể hiện qua sự hiệp thông, sự cân bằng giữa: quyền hạn, thẩm quyền và trách nhiệm. “Cơ cấu quản trị mang lại hiệu quả khi chúng ta công nhận và tôn trọng quyền của từng [Chị] em và tuyệt đối từ chối bất kỳ hình thức quyền lực nào; nếu cơ cấu quản trị tốt trao cho chúng ta trách nhiệm chung, thì nó được bắt nguồn từ trách nhiệm hỗ tương mà chúng ta được mời gọi dành cho nhau… Khi chúng ta tuyên khấn, chúng ta đặt tay mình vào tay [Bề trên], đó là một cử chỉ vô cùng yếu đuối và dịu dàng. Chúng ta trao cuộc đời mình cho các [Chị em], và chúng ta không biết họ sẽ làm gì với cuộc sống của chúng ta. Chúng ta ở trong tay nhau. Việc quản trị theo tinh thần Đaminh không được chia thành “người điều hành” và “người được điều hành”. Đúng hơn việc quản trị cho phép chúng ta chia sẻ trách nhiệm chung về cuộc sống cũng như sứ mạng của chúng ta” (Sơ Toni Harris O.P).
“Luật cơ bản của dân chủ là nguyên tắc đa số, nhưng với chúng ta thì khác, mặc dù chúng ta thường bỏ phiếu trước những quyết định quan trọng. Nhưng Luật của chúng ta là nguyên tắc đồng thuận. Trong tu viện hội cũng như trong tỉnh hội và tổng hội,[Bề trên] không nên tìm kiếm một cuộc bỏ phiếu nhanh nhưng nên cố gắng để vấn đề được thảo luận một cách kỹ lưỡng, tỉ mỉ để mọi người có thể nói lên tiếng nói của mình, một cuộc thảo luận chung sẽ dẫn tới sự đồng thuận tốt nhất có thể”; “Việc nỗ lực đạt tới sự đồng thuận, ngay cả khi không phải lúc nào cũng thành công, nhưng là đảm bảo sự hiện diện của Chúa và Thần Khí của Ngài, do đó, đây là cách chắc chắn hơn để nhận ra ý muốn của Chúa. … việc tìm kiếm sự đồng thuận này đòi hỏi rất nhiều từ mỗi người tu sĩ và từ toàn thể cộng đoàn.” (cha Vincent de Couesnongle). Theo Cha Damien Byrne OP (1983–1992) “Các ý kiến thiểu số phải được lắng nghe. Những ý kiến này có thể chứa đựng những điều quan trọng có thể làm thay đổi hoặc điều chỉnh một quan điểm. Nếu những tiếng nói này bị dập tắt bởi một cuộc bỏ phiếu nhanh chóng của đa số, thì cách thức điều hành của chúng ta bị vi phạm. Hãy nhớ rằng quản trị Đaminh là vì sứ mạng, phục vụ cho công cuộc loan báo Tin Mừng”.
Một bề trên được bầu lên là để phục vụ chị em và lợi ích của cộng đoàn. Mối liên hệ hỗ tương cần được thể hiện. Bởi khi đã đặt gánh nặng lên vai người chị em mình, chúng ta phải có nghĩa vụ hỗ trợ, quan tâm và khích lệ Chị (Bề Trên). Mọi thành viên có trách nhiệm tham gia vào các khía cạnh khác nhau trong việc quản trị Hội Dòng.
Có vai trò lãnh đạo theo vị trí thông qua việc bầu cử hoặc bổ nhiệm. Có vai trò lãnh đạo cá nhân dựa vào phẩm chất, năng lực và sự tôn trọng của các thành viên đối với họ. Tính Dân Chủ của Dòng không phải là cái cớ để đòi hỏi sự tự do muốn làm gì thì làm, nhưng nói lên quyền mỗi Chị em được nói lên ý kiến, quyền được phát biểu, quyền được trao đổi, quyền được cống hiến tài năng và sức lực của cá nhân mình để phục vụ Chúa.
Lãnh đạo theo tinh thần Đaminh – Người Lãnh Đạo cần mang những giá trị và nguyên tắc như: cam kết cho sứ mạng, trung thành với đời sống chung, có tình yêu thương đối với chị em, đặt ích chung lên hàng đầu, cầu nguyện – chiêm niệm, nghiên cứu – học hỏi, tìm kiếm sự thật, trung thực với bản thân, nhân hậu – khoan dung đặc biệt đối với người yếu thế, có khả năng xin lỗi khi cần, và có khả năng làm việc chung. Bên cạnh đó tính hành khất được thể hiện trong vai trò lãnh đạo khi sẵn sàng nhận sự hỗ trợ từ người khác, nhận thức được sự phụ thuộc lẫn nhau. Có khả năng “buông bỏ” khi vai trò lãnh đạo đã hoàn thành. Đức tính hài hước, vui vẻ, cũng như lòng hiếu khách cũng là những nét cần có nơi người lãnh đạo.
Như vậy tính Dân Chủ trong Dòng Đaminh làm cho mỗi thành viên nhận thấy được sự hiệp thông, niềm vui, sự tôn trọng, sự đối thoại, sự sáng tạo dâng hiến, sự sung mãn trong đời sống … Tất cả mọi ân sủng, tính cách, mọi tài năng, mọi năng lực … làm nên một bức tranh đa dạng màu sắc, tôn lên vẻ đẹp cho nhau.
Cecilia Vân Anh
