Chiều thu muộn. Cơn gió đầu mùa mỏng dẻo lướt qua hiên nhà, kéo theo tiếng lá khô xào xạc trên mặt đường lát đá. Ngay góc quán nhỏ nhìn ra ngôi thánh đường cổ kính, Minh dời mắt khỏi tách cà phê nghi ngút khói, lặng lẽ quan sát An, vừa khép lại cuốn kinh nguyện đã sờn mép. Trong ánh mắt An, có cái gì đó thật êm đềm nhưng cũng thẳm sâu một nỗi niềm chưa nói.
Minh: (Ngập ngừng, giọng trầm xuống)
An này… Mấy chiều nay nhìn An bước vào nhà thờ giữa khoảng chập choạng tối, mình cứ thấy lòng mình chùng xuống. Bầu không khí quanh giáo xứ dường như u trầm hơn, tiếng chuông ngân cũng như mang một nhịp rung khác. Có điều gì đó vừa linh thiêng, vừa u buồn kỳ lạ…
An: (Khẽ mỉm cười, đôi mắt hướng về tháp chuông xa xa)
Cảm ơn Minh đã lắng nghe được nhịp đập của không gian này. Đúng là tháng Mười Một đã về – Tháng Cầu Hồn của người Công giáo. Đó là khoảng thời gian mà mọi thứ như chững lại, để lòng người lắng xuống, hướng về những người đã khuất: là ông bà, cha mẹ, là bạn bè thân thương… và cả những người không còn ai nhắc tên trên đời.
Minh: (Thở dài nhẹ, tay xoay xoay ly cà phê)
Mình hiểu cảm giác muốn tưởng nhớ người thân. Người ngoại đạo như mình cũng có ngày Rằm tháng Bảy, có những chiều buồn thắp nén hương trầm. Nhưng sao hai từ “cầu hồn” nghe nó cứ hoang lạnh thế nào ấy. Nhớ về người đã mất, chẳng phải chỉ khiến vết thương trong lòng người ở lại thêm đau sao An?
An: (Lắc đầu nhẹ, giọng ấm áp như xua đi cái lạnh buổi chiều)
Ban đầu, mình cũng từng nghĩ thế. Mất mát nào mà chẳng xé lòng, chia ly nào mà chẳng ngập nước mắt. Nhưng Minh biết không, Tháng Cầu Hồn không được sống như những con người ở lại trong đau thương vô vọng. Với người Công giáo, tháng này mang một gam màu tươi sáng và ấm nóng của Tình yêu và Hy vọng. Vì theo tín điều của người Công giáo, có sự liên đới thiêng liêng giữa người sống và người đã khuất. Những người ra đi trước chúng mình – họ không hề biến mất vào hư vô, mà chỉ bước sang một hành trình thanh tẩy cuối cùng để trở về với Đấng Tạo Hóa. Ở nơi ấy, họ không thể tự giúp mình “tích đức” được nữa. Và Thánh Lễ, lời cầu nguyện, những hy sinh, hay từng cử chỉ yêu thương của người sống ở đây chính là những ngọn nến thắp sáng, ôm ấp lấy họ trong hành trình trở về đó.
Minh: (Lắng nghe, ánh mắt đầy suy tư)
Tình yêu xuyên qua cả ranh giới của sự sống và cái chết sao? Nghe gợn lên một điều gì đó thật lạ lùng. Nhưng An này… có bao giờ đứng trước mộ người thân, An cảm thấy bất lực không? Lời cầu nguyện liệu có thực sự chạm tới họ, hay chỉ là nỗ lực tuyệt vọng để người sống tự vỗ về trái tim đang rỉ máu của chính mình?
An: (Ánh mắt đong đầy nỗi niềm, giọng nghẹn lại đôi chút)
Có chứ, bất lực chứ… Mình từng đứng trước nấm mồ của người thân, chạm tay vào phiến đá lạnh ngắt và khóc đến kiệt sức. Lúc đó, sự trống trải là có thật. Nhưng rồi chính trong sự tĩnh lặng của Tháng Cầu Hồn, mình nhận ra một điều: Lời cầu nguyện không chỉ là lời nhắn gửi sang bên kia thế giới, mà còn diễn tả một đức tin vững mạnh, là sợi dây hàn gắn chính tâm hồn người sống. Khi mình cầu nguyện cho họ, mình đang bày tỏ vào tình yêu cứu chuộc của Thiên Chúa, là mình đang trò chuyện với ký ức, đang tiếp tục yêu thương họ bằng một cách thức mới. Tình yêu đâu có chết đi theo nhịp đập của trái tim? Vì có câu nói rằng: “Người chết chỉ thực sự chết khi người thân của họ không còn nhắc tên họ nữa”.
Minh: (Chìm vào khoảng lặng dài, dõi mắt theo những chiếc lá chao đảo rồi rơi xuống)
“Không còn nhắc tên nữa…” mới hay làm sao. Nhưng mình nghĩ, điều đáng nói nhất khi nghĩ về cái chết, chính là sự thức tỉnh cho người đang sống, phải không An?
An: (Gật đầu, ánh mắt rực lên một đốm sáng)
Chính là như thế, Minh ạ. Tháng Mười Một đưa chúng mình đến gần hơn với nghĩa trang, đối diện với những dòng chữ khắc trên bia đá. Đứng trước cái chết, mọi danh vọng, tiền tài, những tranh chấp giận hờn vô nghĩa của con người đều sụp đổ hoàn toàn. Cát bụi lại trở về với cát bụi.
Những thứ đó như một gáo nước lạnh làm mình bừng tỉnh giữa dòng đời hối hả. Nó buộc mình phải tự hỏi: “Nếu ngày mai mình không còn thức dậy nữa, mình đã sống trọn vẹn chưa? Đã kịp ôm người mình yêu thương chưa? Đã tha thứ cho những lỗi lầm chưa?” Nhìn vào cái chết không phải để sợ hãi hay buông xuôi, mà là để học cách trân trọng từng hơi thở của hiện tại.
Minh: (Nụ cười khẽ nở trên môi, giọng đầy cảm xúc)
Nghe An nói, mình bỗng thấy lòng ấm lại. Hóa ra cái u trầm của tháng Mười Một không phải là cái u trầm của tuyệt vọng, mà là sự lắng đọng của một khoảng nghỉ cần thiết. Người ngoại đạo chúng mình gọi đó là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, là cái tình cái nghĩa của con người.
Cảm ơn An. Chiều nay, tự nhiên mình nhớ nhà quá. Mình nhớ bàn tay gầy guộc của mẹ, nhớ dáng lưng đã khom của bố. Mình nhận ra, cầu nguyện cho người đã khuất thật thiêng liêng, nhưng yêu thương người đang ở bên cạnh mình lúc này còn quan trọng và cấp thiết hơn biết bao.
An: (Đặt tay lên tay Minh, ánh mắt ngập tràn niềm vui)
Đúng vậy, Minh ơi. Mọi vòng hoa tráng lệ, mọi tiếng khóc thương trên nấm mồ đều không thể sánh bằng một cái ôm, một ly nước, một nụ cười khi người thân còn ở bên ta. Yêu thương khi còn có thể – đó chính là lời tri ân sâu sắc nhất dành cho cả người sống lẫn người đã khuất.
***
Bóng tối sập xuống nhanh hơn. Tiếng chuông thánh đường lại ngân vang, từng nhịp, từng nhịp buông vào không gian tĩnh mịch. Hai người bạn chia tay nhau, bước đi trên con phố đã lên đèn. Trong lòng họ, không còn cái se lạnh của buổi chiều thu, mà là một ngọn lửa ấm áp, ngọn lửa của tình yêu, của sự trân trọng trọn vẹn cho từng khoảnh khắc được sống trên đời.
Maria Thu Huyền
