Tin mừng: Lc 3, 1-6
Ðời hoàng đế Ti-bê-ri-ô năm thứ mười lăm, Phong-xi-ô Phi-la-tô làm toàn quyền xứ Giu-đê-a, Hê-rô-đê làm thủ hiến xứ Ga-li-lê-a, còn em là Phi-líp-phê làm thủ hiến xứ I-tu-rê và Tra-khô-nít; Li-xa-ni-a làm thủ hiến xứ A-bi-lên; An-na và Cai-pha làm thượng tế; có lời Chúa đã kêu gọi Gio-an, con Da-ca-ri-a, trong hoang địa.
Ông liền đi khắp miền sông Gio-đan, rao giảng phép rửa sám hối cầu ơn tha tội, như lời chép trong sách Tiên tri I-sai-a rằng: “Có tiếng kêu trong hoang địa: Hãy dọn đường Chúa, hãy sửa đường Chúa cho ngay thẳng, hãy lấp mọi hố sâu và hãy bạt mọi núi đồi; con đường cong queo hãy làm cho ngay thẳng, con đường gồ ghề hãy san cho bằng. Và mọi người sẽ thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa”.
ĐI VÀO SA MẠC CỦA NGHÈO KHÓ VÀ SIÊU THOÁT
Sa mạc là hình ảnh quen thuộc trong Kinh Thánh, không chỉ là nơi hoang vu trống trải, mà còn là nơi con người gặp gỡ Thiên Chúa, nơi những thử thách trở thành cơ hội để niềm tin được tinh luyện. Qua bài Tin Mừng hôm nay, hình ảnh thánh Gioan Tẩy Giả trong sa mạc nhắc nhở chúng ta về ý nghĩa thiêng liêng của việc trở nên nghèo khó và siêu thoát để lắng nghe tiếng Chúa, để sống và thực hiện sứ mạng được trao phó.
Sa mạc không chỉ là một địa điểm, mà là trạng thái tâm hồn, nơi con người từ bỏ những ồn ào, ràng buộc của thế gian để tập trung vào Thiên Chúa. Mùa Vọng chính là lời mời gọi chúng ta đi vào “sa mạc tâm hồn,” chuẩn bị con đường cho Chúa đến.
Trong Cựu Ước, sa mạc là nơi dân Israel lang thang 40 năm trước khi vào Đất Hứa. Đó là thời gian Thiên Chúa thanh luyện họ, dạy dỗ họ tin tưởng và vâng phục Ngài. Môisen cũng gặp Chúa trong sa mạc và nhận sứ mạng giải phóng dân khỏi Ai Cập.
Chúa Giêsu đã ở trong sa mạc 40 ngày đêm, chịu thử thách và chuẩn bị cho sứ mạng công khai của mình. Chính sa mạc là nơi Ngài củng cố tinh thần, chiến thắng cám dỗ, và hoàn toàn tín thác vào Chúa Cha.
Thánh Gioan Tẩy Giả sống trong sa mạc, mặc áo da thú, ăn châu chấu và mật ong rừng. Đời sống đơn sơ ấy là biểu tượng của sự từ bỏ, siêu thoát khỏi thế gian.
Từ sa mạc, Gioan kêu gọi mọi người sám hối: “Hãy sửa đường Chúa cho ngay thẳng, hãy lấp mọi hố sâu, hãy bạt mọi núi đồi.” Lời kêu gọi này không chỉ dành cho những người nghèo hèn mà còn đến cả những kẻ thống trị quyền thế. Điều này chứng tỏ rằng, chỉ khi lòng người được thanh luyện, khi những chướng ngại tâm hồn được san bằng, con người mới sẵn sàng đón nhận ơn cứu độ.
Thánh Gioan Tẩy Giả không có gì ngoài chiếc áo da thú và lời kêu gọi từ Thiên Chúa. Sự nghèo khó của ngài nhấn mạnh rằng, người ta chỉ có thể nghe được tiếng Chúa khi lòng mình trống rỗng khỏi tham vọng và bận tâm thế gian.
Trong lịch sử Giáo Hội, những thời kỳ bách hại, nghèo khó thường là lúc Giáo Hội trở nên mạnh mẽ nhất. Chính trong những hoàn cảnh khắc nghiệt, đức tin được thanh luyện, trở nên tinh tuyền và can trường hơn.
Thánh Gioan đã dám lên tiếng tố cáo bất công, dám nói sự thật, ngay cả khi đối diện với bạo quyền của vua Hêrôđê. Sự dứt khoát, không bám víu vào bất kỳ đặc lợi nào đã giúp ngài sống trọn vẹn sứ mạng tiên tri.
Lời nhắc nhở của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II về ý nghĩa của màu đỏ trong phẩm phục Hồng Y – màu của máu và sự hy sinh – cũng là lời kêu gọi các Kitô hữu sẵn sàng từ bỏ mọi lợi ích cá nhân để phục vụ sự thật và công lý.
Trong xã hội ngày nay, áp lực từ những lợi ích vật chất, quyền lực và địa vị có thể khiến chúng ta dễ dàng thỏa hiệp, sống giả dối hoặc im lặng trước bất công. Những “nồi cơm manh áo” hay “một ít bả vinh hoa” có thể trở thành cạm bẫy, ngăn cản chúng ta sống trung thực với lương tâm và tiếng gọi của Chúa.
Mùa Vọng là thời gian lý tưởng để chúng ta bước vào “sa mạc tâm hồn,” trút bỏ những gánh nặng không cần thiết, dành thời gian cầu nguyện và suy ngẫm. Chỉ trong sự tĩnh lặng của sa mạc, chúng ta mới nhận ra tiếng Chúa đang thì thầm trong lòng mình.
Lời kêu gọi của thánh Gioan Tẩy Giả vẫn vang vọng: san bằng bất công, sửa lại những lối sống cong queo, và loại bỏ những chướng ngại ngăn cản tình yêu Thiên Chúa đến với thế gian. Đây không chỉ là nhiệm vụ của các vị lãnh đạo tôn giáo, mà còn là trách nhiệm của mỗi Kitô hữu.
Hãy trở thành tiếng nói can đảm cho sự thật
Noi gương thánh Gioan, chúng ta được mời gọi làm chứng cho sự thật, dù phải trả giá bằng hy sinh, từ bỏ. Hãy trở thành ánh sáng trong bóng tối, giúp người khác nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa.
Bài Tin Mừng hôm nay nhắc nhở chúng ta rằng, chỉ khi bước vào sa mạc của nghèo khó và siêu thoát, chúng ta mới có thể nghe được tiếng Chúa, mới đủ can đảm sống sứ mạng làm chứng cho Người.
“Hãy sửa đường Chúa cho ngay thẳng.” Lời mời gọi ấy không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là niềm hy vọng. Khi cuộc sống của chúng ta trở thành một lời mời gọi, khi tiếng nói của chúng ta vang lên sự chân thật và công chính, thì như Tin Mừng đã nói, “mọi người sẽ thấy ơn cứu độ của Chúa.”
Lm. Anmai, CSsR
