Tin mừng: Ga 9,1-41
1 Khi ấy, ra khỏi Đền Thờ, Đức Giê-su nhìn thấy một người mù từ thuở mới sinh. 2 Các môn đệ hỏi Người : “Thưa Thầy, ai đã phạm tội khiến người này sinh ra đã bị mù, anh ta hay cha mẹ anh ta ?” 3 Đức Giê-su trả lời : “Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tội. Nhưng sở dĩ như thế là để thiên hạ nhìn thấy công trình của Thiên Chúa được tỏ hiện nơi anh. 4 Chúng ta phải thực hiện công trình của Đấng đã sai Thầy, khi trời còn sáng ; đêm đến, không ai có thể làm việc được. 5 Bao lâu Thầy còn ở thế gian, Thầy là ánh sáng thế gian.”
6 Nói xong, Đức Giê-su nhổ nước miếng xuống đất, trộn thành bùn và xức vào mắt người mù, 7 rồi bảo anh ta : “Anh hãy đến hồ Si-lô-ác mà rửa” (Si-lô-ác có nghĩa là : người được sai phái). Vậy anh ta đến rửa ở hồ, và khi về thì nhìn thấy được.
8 Các người láng giềng và những kẻ trước kia thường thấy anh ta ăn xin mới nói : “Hắn không phải là người vẫn ngồi ăn xin đó sao ?” 9 Có người nói : “Chính hắn đó !” Kẻ khác lại rằng : “Không phải đâu ! Nhưng là một đứa nào giống hắn đó thôi !” Còn anh ta thì quả quyết : “Chính tôi đây !” 10 Người ta liền hỏi anh : “Vậy, làm sao mắt anh lại mở ra được như thế ?” 11 Anh ta trả lời : “Người tên là Giê-su đã trộn một chút bùn, xức vào mắt tôi, rồi bảo : ‘Anh hãy đến hồ Si-lô-ác mà rửa.’ Tôi đã đi, đã rửa và tôi nhìn thấy.” 12 Họ lại hỏi anh : “Ông ấy ở đâu ?” Anh ta đáp : “Tôi không biết.”
13 Họ dẫn kẻ trước đây bị mù đến với những người Pha-ri-sêu. 14 Nhưng ngày Đức Giê-su trộn chút bùn và làm cho mắt anh ta mở ra lại là ngày sa-bát. 15 Vậy, các người Pha-ri-sêu hỏi thêm một lần nữa làm sao anh nhìn thấy được. Anh trả lời : “Ông ấy lấy bùn thoa vào mắt tôi, tôi rửa và tôi nhìn thấy.” 16 Trong nhóm Pha-ri-sêu, người thì nói : “Ông ta không thể là người của Thiên Chúa được, vì không giữ ngày sa-bát” ; kẻ thì bảo : “Một người tội lỗi sao có thể làm được những dấu lạ như vậy ?” Thế là họ đâm ra chia rẽ. 17 Họ lại hỏi người mù : “Còn anh, anh nghĩ gì về người đã mở mắt cho anh ?” Anh đáp : “Người là một vị ngôn sứ !”
18 Người Do-thái không tin là trước đây anh bị mù mà nay nhìn thấy được, nên đã gọi cha mẹ anh ta đến. 19 Họ hỏi : “Anh này có phải là con ông bà không ? Ông bà nói là anh bị mù từ khi mới sinh, vậy sao bây giờ anh lại nhìn thấy được ?” 20 Cha mẹ anh đáp : “Chúng tôi biết nó là con chúng tôi, nó bị mù từ khi mới sinh. 21 Còn bây giờ làm sao nó thấy được, chúng tôi không biết, hoặc có ai đã mở mắt cho nó, chúng tôi cũng chẳng hay. Xin các ông cứ hỏi nó ; nó đã khôn lớn rồi, nó có thể tự khai được.” 22 Cha mẹ anh nói thế vì sợ người Do-thái. Thật vậy, người Do-thái đã đồng lòng trục xuất khỏi hội đường kẻ nào dám tuyên xưng Đức Giê-su là Đấng Ki-tô. 23 Vì thế, cha mẹ anh mới nói : “Nó đã khôn lớn rồi, xin các ông cứ hỏi nó.”
24 Một lần nữa, họ gọi người trước đây bị mù đến và bảo : “Anh hãy tôn vinh Thiên Chúa. Chúng ta đây, chúng ta biết ông ấy là người tội lỗi.” 25 Anh ta đáp : “Ông ấy có phải là người tội lỗi hay không, tôi không biết. Tôi chỉ biết một điều : trước đây tôi bị mù mà nay tôi nhìn thấy được !” 26 Họ mới nói với anh : “Ông ấy đã làm gì cho anh ? Ông ấy đã mở mắt cho anh thế nào ?” 27 Anh trả lời : “Tôi đã nói với các ông rồi mà các ông vẫn không chịu nghe. Tại sao các ông còn muốn nghe lại chuyện đó nữa ? Hay các ông cũng muốn làm môn đệ ông ấy chăng ?” 28 Họ liền mắng nhiếc anh : “Có mày mới là môn đệ của ông ấy ; còn chúng ta, chúng ta là môn đệ của ông Mô-sê. 29 Chúng ta biết rằng Thiên Chúa đã nói với ông Mô-sê ; nhưng chúng ta không biết ông Giê-su ấy bởi đâu mà đến.” 30 Anh đáp : “Kể cũng lạ thật ! Các ông không biết ông ấy bởi đâu mà đến, thế mà ông ấy lại là người đã mở mắt tôi ! 31 Chúng ta biết : Thiên Chúa không nhậm lời những kẻ tội lỗi ; còn ai kính sợ Thiên Chúa và làm theo ý của Người, thì Người nhậm lời kẻ ấy. 32 Xưa nay chưa hề nghe nói có ai đã mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh. 33 Nếu không phải là người bởi Thiên Chúa mà đến, thì ông ta đã chẳng làm được gì.” 34 Họ đối lại : “Mày sinh ra tội lỗi ngập đầu, thế mà mày lại muốn làm thầy chúng ta ư ?” Rồi họ trục xuất anh.
35 Đức Giê-su nghe nói họ đã trục xuất anh. Khi gặp lại anh, Người hỏi : “Anh có tin vào Con Người không ?” 36 Anh đáp : “Thưa Ngài, Đấng ấy là ai để tôi tin ?” 37 Đức Giê-su trả lời : “Anh đã thấy Người. Chính Người đang nói với anh đây.” 38 Anh nói : “Thưa Ngài, tôi tin.” Rồi anh sấp mình xuống trước mặt Người. 39 Đức Giê-su nói : “Tôi đến thế gian này chính là để xét xử : cho người không xem thấy được thấy, và kẻ xem thấy lại nên đui mù !”
40 Những người Pha-ri-sêu đang ở đó với Đức Giê-su nghe vậy, liền lên tiếng : “Thế ra cả chúng tôi cũng đui mù hay sao ?” 41 Đức Giê-su bảo họ : “Nếu các ông đui mù, thì các ông đã chẳng có tội. Nhưng giờ đây các ông nói rằng : ‘Chúng tôi thấy’, nên tội các ông vẫn còn !”
Mùa Chay – Mùa thắp sáng…
“Ôi lạy Chúa, mở cho con đôi mắt,
Thấy tình yêu kỳ diệu Chúa khắp nơi.
Con mù loà, bên vệ đường hành khất,
Xin chữa con để nhìn thấy mặt Ngài”[1]
Những lời Thánh Thi trên dẫn chúng ta khung cảnh và tâm tình của anh mù được sáng mắt trong Tin Mừng hôm nay.
Hành trình Mùa Chay như tiến trình của một nghi thức cử hành Bí tích Rửa tội quay chậm: thử thách và sám hối (tuần I), gia tăng sự hiểu biết và tăng trưởng mối tương quan với Chúa nhờ lắng nghe Lời Chúa và cầu nguyện (tuần II), trở thành Kitô hữu, con cái Chúa, nhờ nước Thánh Tẩy (tuần III) để rồi thành chứng nhân của Chúa Kitô, Ánh Sáng thế gian (tuần IV)…
Chúa Nhật hôm nay, Chúa Nhật màu hồng của niềm vui, của ánh sáng, của niềm hãnh diện cao đẹp vì được làm con cái Chúa, được trở thành con cái ánh sáng, thuộc về dân Thiên Chúa và chứng nhân Tin Mừng tới tận cùng trái đất. Kitô hữu, nhờ ánh sáng của Tin Mừng, nhìn cuộc sống với ánh nhìn tràn đầy hy vọng và bình an, ngay cả khi phải đối diện với những bóng tối đang bủa vây trong dòng đời.
Bóng tối trong đời
Nói đến thắp sáng giả thiết đã có bóng tối trong đời. Quả thật, có bóng tối hiện hữu trong đời. Bóng tối thể lý do thiếu ánh sáng, do mù lòa thể lý, do bị bưng tai bịt mắt… Bóng tối tâm linh do mù lòa lương tâm, do thiếu chân lý đức tin, do sự dửng dưng, vô cảm, do bị u mê bởi những điều giả dối, sai lầm, phỉnh gạt… Trong bài Tin Mừng, chúng ta thấy có anh mù sống trong bóng tối thể lý do bị mù từ thuở mới sinh, nhưng cũng có những kẻ sống trong bóng tối tâm linh khi không thấy nỗi khổ của “kẻ ăn xin” đui mù và không nhận ra Đấng Cứu Thế đang sống ngay bên mình.
Mùa Chay là mùa chúng ta can đảm chân thành nhìn lại mình, để thấy được những vùng tối trong con người mình và để cho ánh sáng của Chúa thanh luyện, chữa lành, soi chiếu. Ánh sáng của Chúa đến tự Lời Chúa, từ Thánh Thể, từ các Bí Tích, từ chay tịnh, từ bác ái, từ cầu nguyện … :
“Cầu nguyện chiêm niệm là cái nhìn đầy lòng tin, chiêm ngắm Chúa Giêsu. Người dân quê làng Ars xưa đã cầu nguyện trước Nhà Tạm rồi nói với cha sở thánh của ông: “Tôi nhìn Chúa và Chúa nhìn tôi” [X. F. Trochu, Le Curé d’Ars Saint Jean-Marie Viannê (Lyon-Paris 1927) 223-224]. Sự chăm chú nhìn Chúa như vậy là sự từ bỏ “cái tôi.” Cái nhìn của Chúa thanh luyện tâm hồn chúng ta. Ánh sáng trong cái nhìn của Chúa Giêsu chiếu sáng con mắt tâm hồn chúng ta; ánh sáng ấy dạy chúng ta biết nhìn mọi sự dưới ánh sáng chân lý và lòng thương xót của Người đối với tất cả mọi người. Việc cầu nguyện chiêm niệm cũng hướng cái nhìn vào các mầu nhiệm của cuộc đời Đức Kitô. Như thế, việc cầu nguyện này dạy “sự hiểu biết nội tâm về Chúa” để yêu mến và bước theo Người nhiều hơn nữa [X. Thánh Inhaxiô Lôyôla, Exercitia spiritualia, 104: MHSI 100,224]” – GLHTCG 2715.
Chúa Giêsu là ánh sáng
Chúa Giêsu xuất hiện trong Tin Mừng như là Ánh Sáng. Qua việc chữa lành người mù bẩm sinh, Chúa cho chúng ta thấy Ngài là Ánh Sáng, đến xua tan bóng tối của tội lỗi, chết chóc, vô cảm, thù hận, và mang chúng ta đến với ánh sáng của sự thánh thiện, công chính, yêu thương và cuộc sống đời đời. Quả thật, Chúa Giêsu Kitô là Ánh Sáng vì “chân lý của Thiên Chúa được tỏ hiện cách trọn vẹn nơi Người”. Người chính là Đấng “tràn đầy ân sủng và sự thật” (x. Ga 1,14), là “ánh sáng thế gian” (Ga 8,12). Chính Người là chân lý (x. Ga 14,6)[2], là Đấng sẽ ban Thần Khí Sự Thật để dẫn chúng ta tới sự thật toàn vẹn (x. Ga 16,13), là Mục Tử nhân lành và chạnh lòng thương (x. Mc 1,40-41; Mt 14,14-21; Lc 7,13-15; Ga 6,10-13…).
Mùa Chay là Mùa chúng ta được mời gọi đến với Chúa Giêsu là Ánh Sáng, để Ngài chữa lành chúng ta khỏi những căn bệnh mù lòa, khỏi bóng tối, và để sống trong ánh sáng của Ngài. Bí Tích Rửa Tội và Giải Tội chính là nguồn nước chữa lành chúng ta khỏi những sự mù lòa do tội lỗi gây nên cho chúng ta. Qua ân sủng đức tin và chữa lành, chúng ta được sáng mắt để nhìn thấy Thiên Chúa, nhìn thấy Đấng Cứu Độ chúng ta và tuyên xưng niềm tin vào quyền năng và tình thương của Ngài:
“Phép Rửa này còn được gọi là ơn soi sáng, vì những ai học biết điều này (về giáo lý) thì được soi sáng trong tâm trí” [Thánh Giustinô, Apologia, 1, 61: CA 1,168 (PG 6,421)]. Người được Rửa Tội, vì trong Phép Rửa họ được đón nhận Ngôi Lời là “ánh sáng thật chiếu soi mọi người” (Ga 1,9), nên sau khi “được soi sáng” [X. Dt 10,32], họ trở thành “con cái sự sáng” [X. 1 Tx 5,5] và chính họ là “ánh sáng” (Ep 5,8)”[3]
Thắp sáng thế giới
Cái kết đầy kịch tính của câu chuyện Tin Mừng rất thú vị. Những người tưởng mình sáng thì lại đui mù vì “không xem thấy”; anh mù vốn không xem thấy thì lại nhận ra Chúa Giêsu, tin vào Ngài và tuyên xưng niềm tin vào Ngài. Hồng ân đức tin mang đến ánh sáng cho tâm hồn và cuộc sống của anh mù, giúp anh bước đi trong ánh sáng và làm chứng cho ánh sáng. Bài đọc II chỉ cho chúng ta thấy rằng, nhờ đức tin, chúng ta không còn là bóng tối nhưng là ánh sáng, thể hiện qua những gì là lương thiện, công chính và chân thật, vì được Đức Kitô chiếu sáng (x. Ep5,8-14).
“Cây nến được thắp sáng từ nến phục sinh nói lên rằng Đức Kitô đã chiếu dọi ánh sáng cho người tân tòng. Trong Đức Kitô, những người chịu Phép Rửa là “ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,14) [x. Pl 2,15]”[4] Người Kitô hữu phải là ánh sáng thế gian, theo nghĩa phải để cho Chúa chiếu sáng cuộc sống mình và chiếu tỏa ánh sáng Chúa qua cuộc sống chân thật, công chính, thánh thiện và yêu thương. Thư Chung của HDDGMVN 2025, số 3, đã hướng dẫn các tín hữu Việt Nam chiếu tỏa ánh sáng như sau:
Ánh sáng đức tin được chiếu tỏa ra bên ngoài qua những việc tốt lành chúng ta làm trong đời sống cá nhân, gia đình, cũng như trong mọi môi trường xã hội. Bằng cách đó, chúng ta trở nên như nắm men góp phần vào việc thánh hóa thế giới từ bên trong, và giới thiệu Đức Kitô cho người khác (x. Giáo hội, số 31). Đây cũng là trách nhiệm đặc thù của các Kitô hữu giáo dân là những người “hiện diện và làm việc trong những nơi chốn và môi trường mà chỉ nhờ họ, Hội Thánh mới có thể trở thành muối đất” (Ibid., số 33). Để được như thế, trước hết các Kitô hữu phải nên thánh, vì “nếu không có những dấu chỉ thánh thiện thì lời nói của chúng ta khó mà đi vào lòng con người thời đại hôm nay. Nó có nguy cơ trở thành uổng công và vô hiệu” (Loan báo Tin Mừng, số 76)[5].
***
Tóm lại Chúa Nhật IV Mùa Chay hướng ánh nhìn của chúng ta về Chúa Giêsu, Đấng là Ánh Sáng thế gian, Đấng mang lại cho chúng ta chân lý vẹn toàn, Đấng giúp chúng ta hiểu được ý nghĩa cuộc sống và soi dẫn chúng ta tới chân trời vĩnh cửu.
Giữa thế giới còn nhiều bóng tối, chúng ta được mời gọi đóng góp phần mình để thắp sáng thế giới bằng Ánh Sáng vĩnh cửu của Ngôi Lời Nhập Thể, Đấng là Ánh Sáng bởi Ánh Sáng, Đấng Cứu Độ duy nhất của trần gian, Đấng duy nhất có thể giải thoát chúng ta khỏi bóng tối của ma quỷ, tội lỗi và tử thần.
Lạy Chúa Giêsu, xin soi chiếu vào những chỗ tăm tối mịt mù trong chúng con và giúp chúng con chiếu tỏa ánh sáng Chúa cho mọi người. Amen.
Lm. Đa Minh Trần Ngọc Đăng
[1] Thánh thi Kinh Sách, Thứ Tư, Tuần XV Mùa Thường Niên.
[2] GLHTCG 2466.
[3] GLHTCG 1216.
[4] GLHTCG 1243.
[5] HĐGMVN, Thư Chung 2025, WHĐ: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/thu-chung-nam-2025-cua-hoi-dong-giam-muc-viet-nam-ve-su-mang-loan-bao-tin-mung
