“Lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?”.
“Lòng chúng ta khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Ngài!” – Augustinô.
Kính thưa Anh Chị em,
Trình thuật hai môn đệ trên đường Emmaus hôm nay cho thấy, không phải đôi mắt mở ra trước; nhưng là lòng. Và chỉ khi lòng bừng cháy, con người mới nhận ra Đấng mình khắc khoải tìm – ‘Lời bừng lửa!’.
Trong trình thuật độc quyền của Luca, có một động từ âm thầm nhưng quyết định: aperiebat – “mở ra”. Chúa Giêsu mở Kinh Thánh, và cũng mở lòng hai môn đệ. Đó không phải là hai hành vi; nhưng là một chuyển động: mở Lời; và mở lòng. Vì thế, điều xảy ra không phải là các môn đệ hiểu thêm; nhưng là họ được biến đổi từ bên trong. Chính trong tiến trình ấy – không chớp nhoáng – trước khi mắt họ được mở, lòng họ đã bừng cháy. “Yêu là biết!” – Grêgôriô Cả.
Luca không mô tả một cảm xúc; nhưng một kinh nghiệm: cor ardens – một trái tim được đánh thức từ bên trong. Điều lạ là họ vẫn chưa nhận ra Thầy: đôi mắt còn bị giữ lại; nhưng lòng đã bừng cháy. Vì thế, lửa đến trước nhận ra. Không phải hai môn đệ thấy rồi mới tin; nhưng chính khi Lời chạm tới, lòng họ bừng lên. Và đó cũng là điều rất gần với chúng ta: có những lúc chúng ta nghe rất nhiều; nhưng không có gì xảy ra. Không phải vì thiếu ‘Lời bừng lửa’; nhưng vì lòng chưa mở ra để Lời có thể chạm tới.
Bởi thế, vấn đề không phải là họ nghe ít; nhưng là họ chưa để Lời đi vào nỗi thất vọng, mất mát – có khi là sụp đổ. Chỉ khi Lời chạm tới đúng nơi đang đau, lòng người mới bừng cháy. Và chỉ khi lòng bừng cháy, bước chân đang đi xa mới có thể quay về.
Niềm tin mang tính quyết định – Thầy đã sống lại – không nằm ở lúc hai môn đệ nghe; nhưng ở lúc họ nhận ra: họ nhận ra Ngài đúng vào lúc Ngài biến mất! Không phải khi Ngài hiện diện trước mắt; nhưng khi Ngài không còn ở đó. Trong Luca, nhận ra không đến từ việc giữ lại một hình ảnh; nhưng từ một kinh nghiệm làm lòng bừng cháy. Vì thế, sự vắng mặt không xoá đi sự hiện diện; trái lại, làm viên mãn nó. Và từ đó, họ “không còn cần thấy” Ngài nữa; vì Lời đã bừng cháy trong họ, đủ để họ quay lại thành. “Dưới lớp tro của vỡ mộng vẫn còn một đốm than hồng sống động, chỉ chờ được nhóm lại; không có đêm nào là vĩnh cửu!” – Lêô XIV.
Anh Chị em,
Nơi Đức Kitô, Lời không chỉ được nói; nhưng cháy lên trong chính đời Ngài. Lời ấy không dừng lại ở đầu môi; nhưng đi vào phận người, đi qua đêm tối và thập giá vì yêu; bừng sáng trong phục sinh để cứu độ. Bởi thế, khi chạm tới con người, Lời không chỉ soi sáng; nhưng làm cho lòng bừng lửa. Và chỉ khi lòng đã bừng cháy, con người được thôi thúc để nhen nhóm nơi người khác. Tại cửa Đẹp đền thờ, Phêrô đã làm điều đó. ‘Lời bừng lửa’ đã đốt cháy lòng, biến khắc khoải thành hỷ hoan. “Tâm hồn những ai tìm kiếm Chúa, nào hoan hỷ!” – Thánh Vịnh đáp ca.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, giữa một thế giới đầy lời lắm tiếng, xin cho con nghe được Lời Chúa; khi con mệt mỏi và vỡ mộng, xin giữ trong con một đốm lửa nhỏ, đủ để con quay về!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
