Tin mừng: Ga 14,15-21
15 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy. 16 Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi. 17 Đó là Thần Khí sự thật, Đấng mà thế gian không thể đón nhận, vì thế gian không thấy và cũng chẳng biết Người. Còn anh em biết Người, vì Người luôn ở giữa anh em và ở trong anh em. 18 Thầy sẽ không để anh em mồ côi. Thầy đến cùng anh em. 19 Chẳng bao lâu nữa, thế gian sẽ không còn thấy Thầy. Phần anh em, anh em sẽ được thấy Thầy, vì Thầy sống và anh em cũng sẽ được sống. 20 Ngày đó, anh em sẽ biết rằng Thầy ở trong Cha Thầy, anh em ở trong Thầy, và Thầy ở trong anh em. 21 Ai có và giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy. Mà ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy.”
Suy niệm
KHÔNG CÒN BƠ VƠ
Chúng ta thường nghĩ tới cảnh mồ côi khi một người thân sắp phải ra đi vĩnh viễn. Trong bài Tin Mừng hôm nay (Ga 14,15-21), Đức Giê-su đã dùng chính từ ngữ ấy để an ủi các môn đệ đang buồn phiền và lo sợ trước giờ chia ly. Thế nhưng, hai chữ “mồ côi” Người sử dụng không chỉ mang ý nghĩa cảm xúc nhưng còn hàm chứa một nội dung thiêng liêng rất sâu sắc.
Câu nói: “Thầy sẽ không để anh em mồ côi, Thầy đến cùng anh em” trước hết cho thấy mối tương quan bền chặt giữa Đức Giê-su với các môn đệ. Đồng thời, lời ấy cũng hé mở mầu nhiệm Phục Sinh: cái chết sẽ không còn là chia cắt vĩnh viễn. Và hơn nữa, đó còn là lời loan báo về sự hiện diện của Đấng Bảo Trợ mà Chúa Cha sẽ sai đến để ở cùng các môn đệ luôn mãi.
Thông thường, một người được gọi là “mồ côi” khi mất cha hoặc mất mẹ, mất đi những người thân thiết gắn bó với mình bằng tương quan máu mủ. Từ ngữ ấy tự nó đã gợi lên một mất mát rất lớn lao, một khoảng trống không gì có thể khỏa lấp hoàn toàn, cho dù sau này có thể xuất hiện những người yêu thương và chăm sóc họ bằng một tình thương không hề thua kém.
Đức Giê-su nhiều lần nói về mối tương quan thân mật và gắn bó giữa Người với những ai tin vào Người. Người dùng nhiều hình ảnh cụ thể và sống động để diễn tả điều đó: mục tử nhân lành hiến mạng sống vì đoàn chiên, cây nho và cành nho, hay hình ảnh người cha đối với con thơ. Điều ấy cho thấy niềm tin Kitô giáo không chỉ dừng lại ở việc chấp nhận sự hiện hữu của Thiên Chúa hay thực hành những giáo huấn đạo đức. Đức tin còn đi sâu hơn thế, chạm đến chính sự hiện hữu sâu xa nhất của con người.
Đối với người tín hữu, Thiên Chúa không phải là một ý niệm xa vời nhưng là Đấng giữ vị trí thiết yếu trong đời sống, như cha mẹ đối với con cái. Nếu thiếu vắng Người, con người sẽ rơi vào tình trạng bơ vơ và trống vắng của một đứa trẻ mồ côi không nơi nương tựa. Thực vậy, nhân loại đã từng lâm vào tình trạng côi cút ấy do tội lỗi gây nên. Con người bơ vơ “như đoàn chiên không người chăn dắt”, đi tìm hạnh phúc nhưng vẫn không thôi cảm thấy trống rỗng và lạc hướng.
Khi đến trần gian, Đức Giê-su đã loan báo một sứ điệp thật căn bản: Thiên Chúa là Cha, một Người Cha giàu lòng thương xót. Không chỉ bằng lời giảng dạy nhưng bằng chính cuộc đời và cái chết của mình, Người cho nhân loại thấy dung mạo của Chúa Cha: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha”. Đứng trước tình trạng côi cút của con người, Đức Giê-su đã trở nên Đấng Bảo Trợ và luôn đồng hành với chúng ta: “Thầy sẽ không để anh em mồ côi”.
Nếu quả thật là như thế, thì ngay giữa một thế giới còn nhiều chia rẽ và lạnh lùng, người Kitô hữu vẫn có lý do để sống trong hy vọng. Từ ngày lãnh nhận bí tích Rửa tội, chúng ta biết mình không còn bị bỏ rơi nhưng luôn có Đấng Bảo Trợ đồng hành. Người không chỉ nâng đỡ chúng ta trước những thử thách bên ngoài mà còn chữa lành sự cô đơn và lạnh giá của tâm hồn. Vì thế, ngay cả giữa những yếu đuối và bất toàn, chúng ta vẫn có thể xác tín rằng mình được yêu thương và được gìn giữ.
Niềm tin Kitô hữu không thể thiếu cảm nhận đầy an ủi ấy. Thế nhưng, điều quan trọng là: chúng ta có thực sự cảm nghiệm được sự hiện diện và đồng hành của Đấng Bảo Trợ trong cuộc sống hằng ngày hay chưa? Hay nhiều khi chúng ta vẫn sống như những người mồ côi, loay hoay giữa những bất an và trống vắng của chính mình?
Lạy Đấng Bảo Trợ là Thần Khí của Đức Kitô Giê-su, chúng con cảm tạ Ngài vì đã giải thoát chúng con khỏi tình trạng mồ côi theo cả nghĩa thiêng liêng lẫn hiện sinh. Nhờ Ngài, chúng con được biết mình có một Người Cha nhân hậu là chính Chúa Cha, có một Người Anh là Đức Giê-su đã hiến mạng sống vì chúng con, và có Thánh Thần luôn âm thầm nâng đỡ trong mọi hoàn cảnh. Xin cho chúng con luôn sống trong niềm hân hoan của Tin Mừng và biết đem niềm hy vọng ấy chia sẻ cho những tâm hồn đang cô đơn, lạc lõng giữa cuộc đời hôm nay. A-men.
Mary Thoa
Suy tư
THẦY SẼ KHÔNG ĐỂ ANH EM MỒ CÔI
Có những bản nhạc không cần gọi tên nỗi buồn, chỉ cần vang lên là người nghe tự thấy mình ở trong đó và “Khi Người Lớn Cô Đơn” là một ca khúc như vậy. Bài hát không kể một câu chuyện cụ thể nhưng mở ra một khoảng lặng quen thuộc: khoảng lặng của những người trưởng thành khi mọi thứ dường như đã đủ đầy mà lòng vẫn thiếu một điều gì đó rất khó gọi tên. Không phải là không có ai bên cạnh mà là không có ai chạm tới được nơi sâu nhất trong trái tim mình. Và chính trong kinh nghiệm rất thật ấy, ta bắt đầu hiểu thế nào là một kiểu “mồ côi” của tâm hồn: âm thầm, kín đáo nhưng dai dẳng thiêu đốt tâm can con người.
Giữa kinh nghiệm về sự trống vắng nội tâm, lời hứa của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay:“Thầy sẽ không để anh em mồ côi” (Ga 14,18) không còn là một câu nói của gần hai ngàn năm trước nhưng trở thành một lời đáp cho nỗi trống vắng rất hiện sinh của con người. Thế nhưng, chúng ta cần hiểu rằng: điều Ngài hứa không phải là xóa đi mọi cô đơn bằng những hiện diện bên ngoài, cũng không phải là lấp đầy khoảng trống bằng những cảm xúc nhất thời. “Không mồ côi” là một cách hiện diện khác: lặng lẽ nhưng bền vững, không ồn ào nhưng đủ để giữ con người khỏi rơi vào trống rỗng. Đó là ngay khi ở giữa những bấp bênh và mỏi mệt, chúng ta vẫn cảm thấy mình được giữ lại, được thuộc về, được ở trong một tương quan thâm sâu, bền chặt và không ai có thể tách rời hay lấy đi được.
Từ chính trong mối tương quan thân tình ấy, lời mời gọi “giữ các điều răn” cũng cần được hiểu lại. Đó không phải là một đòi hỏi đạo đức khô cứng nhưng là cách để con người ở lại trong mối tương quan tình yêu. Bởi lẽ, giữa một thế giới nơi đúng sai dễ bị hoán đổi, tự do bị hiểu thành buông thả, khi tình yêu bị trộn lẫn với ích kỷ, con người rất dễ đánh mất điểm tựa mà không nhận ra. Việc tuân giữ lời Thiên Chúa, vì thế, không phải để chứng tỏ mình tốt mà để không đánh mất căn tính, rơi vào tình trạng vong thân. Lề luật của Thiên Chúa tựa mỏ neo giữa dòng nước xoáy: không ngăn ta tiến về phía trước nhưng giữ ta khỏi trôi dạt vào những điều làm rạn vỡ nội tâm.
Và chính trong những lựa chọn rất cụ thể của đời sống: trung thực thay vì gian dối, tử tế thay vì dửng dưng, thủy chung thay vì buông bỏ, Thần Khí Sự Thật âm thầm hoạt động. Ngài không làm thay, không áp đặt nhưng dẫn dắt từ bên trong, giúp con người dần dần nên một với điều và với Đấng mình tin. Điều này giúp chúng ta hiểu vì sao thánh Phêrô nhắc nhở các Kitô hữu tiên khởi hãy giữ lấy sự hiền hòa và kính trọng ngay cả khi bị đối xử bất công. Đó không phải là thái độ yếu đuối mà là dấu chỉ của một chiếc bình sành đã được lửa Thánh Linh tôi luyện. Khi con người biết mình được yêu và được giữ lại trong Thiên Chúa, họ không còn cần phải phản ứng để tự bảo vệ mình bằng mọi giá. Họ có thể sống khác, không phải để tách mình khỏi thế giới nhưng để hiện diện trong thế giới với một cách thức khác: bình tĩnh hơn, kiên nhẫn hơn, và đầy hy vọng hơn.
Cuối cùng, hành trình đức tin không dừng lại ở việc hiểu cho nhiều nhưng là đi vào một mối tương quan thâm sâu của một trái tim với một trái tim, nơi con người trở về trong cô tịch và thinh lặng, nơi họ được chữa lành khỏi nỗi cô đơn, được củng cố trong hy vọng và được nhắc nhớ rằng mình không hề mồ côi.
Khi đó, Thiên Chúa không còn trên cõi mây xanh nhưng luôn hiện diện sống động trong từng khoảnh khắc rất bình thường. Và lề luật cũng không còn là một gánh nặng phải mang nhưng trở thành nguồn sống để chia sẻ, kết nối giữa một thế giới vẫn còn nhiều khoảng trống, và người Kitô hữu có thể trở nên dấu chỉ của một sự hiện diện không bao giờ bỏ rơi con người.
M. Salem
