Tin Mừng: Mt 22,34-40
34 Khi ấy, nghe tin Đức Giê-su đã làm cho nhóm Xa-đốc phải câm miệng, thì những người Pha-ri-sêu họp nhau lại. 35 Rồi một người thông luật trong nhóm hỏi Đức Giê-su để thử Người rằng : 36 “Thưa Thầy, trong sách Luật Mô-sê, điều răn nào là điều răn trọng nhất ?” 37 Đức Giê-su đáp : “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. 38 Đó là điều răn trọng nhất và điều răn thứ nhất. 39 Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. 40 Tất cả Luật Mô-sê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy.”
Suy niệm
SỰ TRỌN LÀNH CỦA TÌNH YÊU
Thánh Augustinô đã từng nói một câu bất hủ: “Hãy yêu đi, rồi muốn làm gì thì làm” (Dilige, et quod vis fac)[1]. Thực ra, đây là câu trích trong đoạn chú giải của Ngài về thư 1Ga: “Bạn hãy yêu đi và rồi làm điều mà bạn muốn. Nếu bạn có thinh lặng thì hãy thinh lặng vì yêu; nếu bạn nói thì hãy nói vì yêu; nếu phải sửa sai thì hãy sửa vì yêu; nếu tha thứ thì tha vì yêu. Tình yêu phải là gốc rễ trong lòng bạn, bởi vì từ gốc rễ này chỉ có thể sinh ra điều tốt mà thôi.”[2]
Qua câu nói này, Thánh Nhân muốn nhắn nhủ chúng ta về tầm quan trọng của tình yêu như là gốc rễ và thước đo của đời sống đạo đức. Khi tâm hồn chúng ta được lấp đầy bởi tình yêu đích thực (agape), thì mọi suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta sẽ tốt lành và lúc ấy, chúng ta sẽ không còn muốn làm điều gì sai trái nữa.
Tình yêu ở đây chính là tình yêu đức ái, là lòng mến Chúa yêu người, mà Chúa Giêsu đã nói tới như là điều răn trọng nhất và thứ nhất trong bài Tin Mừng hôm nay. Đó là tình yêu mà chúng ta được mời gọi vun trồng, nuôi dưỡng và lớn lên mỗi ngày trong đời sống của mình.
Mến Chúa yêu người
Thoạt nhìn, chúng ta thấy câu trả lời của Chúa Giêsu không có gì mới, mà chỉ trích dẫn lại Đệ Nhị Luật (Đnl 6,5: mến Chúa hết lòng) và sách Lêvi (Lv 19,18: yêu người như mình). Nhưng nét độc đáo ở đây là Ngài đã liên kết “mến Chúa” và “yêu người” thành một điều răn, đến mức không thể tách rời (x. 1Ga 4,10: “Nếu ai nói ‘tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối”!).
Nói cách khác, lòng mến Chúa cần được thể hiện cách cụ thể qua lòng yêu người, và lòng yêu người là thước đo lòng mến Chúa! Điều này cũng có nghĩa là lòng tin vào Chúa phải giúp chúng ta lớn lên trong tình yêu đối với tha nhân. Vì thế, càng tin vào Chúa, càng yêu mến Chúa, chúng ta càng phải sống đức bác ái yêu thương cách hoàn hảo hơn.
Kín múc tình yêu
Tình yêu nồng nàn và trọn vẹn đối với Thiên Chúa không những không ngăn cản tình yêu của chúng ta đối với tha nhân, mà còn giúp tăng trưởng tình yêu ấy. Tình yêu Thiên Chúa chính là nguồn mạch nuôi dưỡng tình yêu của chúng ta và là khuôn mẫu tuyệt hảo cho chúng ta về tình yêu trong sáng, quảng đại, vô vị lợi và vô điều kiện.
Vì thế, càng yêu Chúa đậm sâu, chúng ta càng có khả năng để yêu anh chị em của mình nhiều hơn. Chúng ta thấy rõ điều này nơi đời sống các vị thánh. Sở dĩ các ngài đã có thể sống bác ái một cách anh hùng là vì các ngài đã ngụp lặn thật sâu trong đại dương tình yêu của Thiên Chúa. Làm sao chúng ta có thể hiểu được lòng bác ái anh hùng của các thánh, như Damien, Maximilian Kolbe, Têrêsa Calcutta… nếu chúng ta không chứng kiến tình yêu lớn lao mà các ngài dành cho Thiên Chúa.
Sự trọn lành của tình yêu
Nên trọn lành, nên thánh, không gì khác, là làm cho tình yêu nơi chúng ta nên hoàn hảo. Tất cả các nghi lễ, luật lệ đều nhằm giúp cho chúng ta được rèn luyện và trưởng thành hơn mỗi ngày trong tình yêu đối với Chúa và tha nhân: “Tất cả luật Môsê và các sách Ngôn sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy” (Mt 22,40). Vì thế, chúng ta hiểu tại sao Chúa nói tình yêu đối với tha nhân đáng ưu tiên hơn cả việc dâng lễ vật và lòng nhân từ thì đẹp lòng Chúa hơn của lễ toàn thiêu (x. Mt 5,23-26; 12,6-8).
Do đó, mọi hoạt động thờ phượng và tông đồ cần phải được đánh giá qua tiêu chuẩn tình yêu. Các hoạt động ấy phải phát xuất từ động lực tình yêu, được thực thi hoặc cử hành trong tình yêu và phải dẫn tới tình yêu, nghĩa là làm cho lòng mến Chúa yêu người nơi chúng ta được lớn lên. Không có sự thánh thiện nếu thiếu tình yêu. Theo một nghĩa nào đó, thánh thiện chính là yêu thương.
*******
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay đi vào cốt tủy của đời sống Kitô giáo: mến Chúa yêu người. Chúa Giêsu đã gọi đó là “điều răn trọng nhất và thứ nhất” và đã kết hợp tình yêu đối với Chúa và đối với tha nhân thành một.
Cuộc đời của Chúa Giêsu chính là một bản hòa ca của tình yêu mến Chúa yêu người. Ngài hoàn toàn yêu mến và vâng phục Chúa Cha, đến mức trao hiến trọn vẹn cho Chúa Cha. Nhưng đồng thời, Ngài cũng yêu thương nhân loại cho đến cùng và đã sẵn sàng hy sinh mạng sống mình cho nhân loại.
Mỗi lần chúng ta tham dự Thánh Lễ, chúng ta lại được chiêm ngắm khối lòng của Đấng tự nguyện hiến dâng thân mình làm của lễ đẹp lòng Chúa Cha và chuộc tội cho nhân loại. Đó là Tình Yêu vĩ đại, Tình Yêu lớn nhất mà chúng ta được kêu gọi vươn tới mỗi ngày.
Lạy Chúa, xin lấp đầy trái tim chúng con bằng Thánh Thần tình yêu của Ngài, để chúng con yêu Chúa trọn niềm và yêu thương anh chị em chúng con bằng tình yêu của Chúa. Amen.
Lm. Đaminh Trần Ngọc Đăng
[1] Tractatus in epistulam Johannis 7,8.
[2] Phan Tấn Thành, “ ‘Yêu rồi làm’ hay ‘Làm rồi yêu’?”, Đa Minh Việt Nam: https://daminhvn.net/tai-lieu/yeu-roi-lam-hay-lam-roi-yeu-11709.html
