Trong những lần gặp gỡ các tu sĩ thuộc nhiều Dòng tu khác nhau, tôi thường được hỏi những câu rất quen thuộc: Bạn tên gì? Bạn đến từ đâu? Bạn thuộc Hội dòng nào? Ai là Đấng sáng lập? Đặc sủng của Dòng bạn là gì? Trong môi trường tôi đang tu học, đây không chỉ là những lời chào hỏi đơn thuần, mà còn là cách giúp mỗi người ý thức rõ hơn về căn tính đời thánh hiến của mình.
Đối với tôi, những câu hỏi ấy luôn là một lời nhắc nhở âm thầm nhưng sâu sắc: tôi không hiện diện như một cá nhân đơn lẻ, mà như một người được sai đi từ một Hội dòng cụ thể, với một lịch sử, một đặc sủng và một gia đình thiêng liêng. Mỗi lần trả lời, tôi được mời gọi trở về với cội nguồn của mình, để ý thức rõ hơn về nơi tôi thuộc về và căn tính mà tôi đang mang lấy hay nói cách khác là để nhớ rằng tôi thuộc về một “thân thể” lớn hơn chính tôi, như thánh Phêrô đã nói: “Anh em là dòng dõi được tuyển chọn, là dân thánh, là dân riêng của Thiên Chúa” (1Pr 2,9). Đó không phải là một danh xưng để tự hào, nhưng là một lời mời gọi cụ thể để sống trọn vẹn sự thuộc về trong sự trung thành và có trách nhiệm với ơn gọi đã lãnh nhận.
Chính vì thế, mỗi khi chia sẻ về Hội dòng của mình, tôi thường đọc lại lịch sử của Dòng. Và tôi nhận ra: đọc lại lịch sử không chỉ là ôn lại những mốc thời gian hay biến cố, mà là một hành trình thiêng liêng cần thiết của người tu sĩ. Kinh Thánh cũng nhắc chúng ta: “Hãy nhớ lại con đường mà Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, đã dẫn ngươi đi” (Đnl 8,2). Nhớ lại là để làm mới đời sống nội tâm, như “lên dây cót” cho chiếc đồng hồ ơn gọi, để nhịp sống thánh hiến không trở nên nguội lạnh hay mất hướng.
Chỉ còn thời gian rất ngắn nữa, Hội dòng chúng ta sẽ mừng kỷ niệm 75 năm thành lập. Đây là một thời khắc ân sủng đặc biệt, mời gọi chúng ta dừng lại và nhìn lại hành trình đã qua.
Ngày 30 tháng 4 năm 1951, Đức Cha Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi – Giám mục đại điện Tông toà Giáo phận Bùi Chu đã ban Sắc lệnh thiết lập Dòng sau khi được Toà Thánh phê chuẩn Hiến pháp và ban phép Thành lập Dòng ngày 21 tháng 3 năm 1951. Trong Sắc lệnh thiết lập ấy, ngài viết: “Vì phải tận tâm lo cho nhu cầu thiêng liêng địa phận Bùi Chu… Tôi đã quyết: sẽ hết sức không bỏ qua một việc gì có lợi cho việc giáo dục người tín hữu… Và để đạt được mục đích ấy, dĩ nhiên các Dòng tu trong Giáo hội giúp ích rất nhiều”[1]. Với những lời ấy, có thể nói, Đức Cha đã cho thấy một trái tim hoàn toàn hiến dâng cho sứ vụ. Đó cũng là lý do mà ngài đã nhanh chóng thiết lập Hội dòng chúng ta. Ngài ao ước chúng ta có thể trở thành công cụ đắc lực cùng với ngài trong việc sinh lợi cho Giáo phận… Nhìn lại thời khắc khởi đầu này, những nữ tu Đa Minh Bùi Chu được mời gọi nhìn lại xem chúng ta có còn sống với cùng một lòng nhiệt thành ấy không? Trái tim chúng ta hôm nay có còn “hết lòng” cho sứ mệnh được trao phó không?
Nhân dịp kỷ niệm 75 năm thành lập Hội dòng, là cơ hội không chỉ để nhớ, mà còn để tự vấn. Không chỉ nhìn lại để biết ơn, nhưng cũng để thêm tiến bước: Sắc lệnh thành lập cũng xác định rõ đặc sủng của Dòng: vừa nên thánh, vừa giáo dục. Hai chiều kích này không thể tách rời: “Ngoài mục đích chung là thánh hóa bản thân, còn theo đuổi mục đích riêng là giáo dục, theo tinh thần Công giáo, cho giới trẻ… theo như Giáo luật và Hiến pháp Dòng quy định”[2]. Đây chính là căn tính của chúng ta. Sự thánh thiện cá nhân hướng tới sứ mạng giáo dục, và sứ mạng giáo dục chỉ có thể được thực hiện bằng một đời sống nội tâm đích thực – để đạt được mục đích là làm vinh danh Chúa và thánh hoá các linh hồn. Biết bao thế hệ chị em đã trung thành sống đặc sủng ấy. Các ngài đã hy sinh, âm thầm dâng hiến và để lại cho chúng ta một gia sản thiêng liêng quý giá. Chính các ngài đã biến ước mơ của Đấng Sáng Lập thành hiện thực. Còn chúng ta ngày hôm nay thì sao? Việc nhớ lại nơi chúng ta thuộc về – Hội dòng Nữ Đa Minh Bùi Chu, có làm cho chúng ta thêm yêu mến và biết ơn không? Có giúp chúng ta sống lời khấn sâu sắc hơn, trung thành hơn với căn tính của một tu sĩ Đa Minh, và nhiệt thành hơn với sứ vụ hôm nay không?
Nhân dịp kỷ niệm 75 năm thành lập Dòng, ước gì mỗi người chúng ta được đổi mới cảm thức thuộc về của mình. “Này đây, Ta làm mới mọi sự” (Kh 21, 5), Thiên Chúa không chỉ mời gọi chúng ta giữ gìn quá khứ, mà còn để Thánh Thần không ngừng đổi mới lòng trung thành của chúng ta mỗi ngày. Để qua đó, đời sống tu trì của chúng ta không chỉ là sự tiếp nối của lịch sử, nhưng là một hiện tại sống động; không chỉ là ký ức, nhưng là ngọn lửa đang cháy trong tim. Và chớ chi sự mong ước của Đấng sáng lập – “hết lòng” – sẽ trở thành nhịp đập của sự hiến dâng của chúng ta hôm nay và mỗi ngày, cho đến khi sứ mạng được hoàn thành.
M. Assunta Hoa
[1] Hội Dòng Nữ Đa Minh Bùi Chu, “Sắc lập Dòng (Bản Việt ngữ)”, https://daminhbuichu.net/2806-2/, truy cập 29/12/2025.
[2] Ibidem.
