Can đảm lên, đừng sợ…

Tin Mừng: Mt 10,26-33

²⁶ Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : Anh em đừng sợ người ta. Thật ra, không có gì che giấu mà sẽ không được tỏ lộ, không có gì bí mật, mà người ta sẽ không biết. ²⁷ Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày ; và điều anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà rao giảng.

²⁸ “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục. ²⁹ Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không ? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em. ³⁰ Thì đối với anh em cũng vậy, ngay đến tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi. ³¹ Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.

³² “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời. ³³ Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời.”

Suy niệm

CAN ĐẢM LÊN, ĐỪNG SỢ…

“Sợ” là một trong “thất tình” (七情), nghĩa là bảy thứ tình cảm của con người: hỷ, nộ, ai, cụ, ái, ố, dục (mừng, giận, buồn, sợ, thương, ghét, muốn), trong đó “cụ” (懼) có nghĩa là sợ hãi, khiếp đảm. Sợ là một thực tại trong cuộc sống con người. Người ta thường nói: “sợ nhất kẻ không biết sợ”! Tuy nhiên, nhiều khi người tỏ ra không sợ gì có khi lại là kẻ sợ nhiều nhất! Ray Bradbury (22/8/1920 – 5/6/2012) là nhà văn, nhà viết kịch bản phim người Mỹ, đã từng nhận xét rằng: “Luôn luôn có số ít sợ hãi gì đó, và số đông sợ bóng tối, sợ tương lai, sợ quá khứ, sợ hiện tại, sợ chính bản thân mình, và sợ cái bóng của mình”.

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay không phủ nhận nỗi sợ, nhưng chỉ ra cho chúng ta cách đối diện và biến chuyển các nỗi sợ thành niềm an nhiên tự tại, một sự đối diện can đảm và tích cực trước các nỗi sợ, qua việc nhận diện chúng, hóa giải và bước đi bình an trên con đường tin tưởng phó thác.

Nhận diện nỗi sợ

Trong cuộc đời có nhiều nỗi sợ: sợ bệnh, sợ nghèo, sợ mất mát, sợ tai nạn, sợ chết, sợ đau khổ, sợ thất nghiệp, sợ tan vỡ, sợ chiến tranh, sợ bất ổn, sợ cô đơn, sợ bóng tối… Thế giới ngày nay như đang bị ám ảnh vì sợ hãi: sợ hãi chiến tranh, khủng bố, xung đột; sợ hãi thiên tai địch họa, chẳng hạn những bệnh lạ, siêu bão, biến đổi môi trường; sợ hãi tương lai bất ổn, mịt mù… Chúng ta có thể đưa ra vài nhận định về nỗi sợ như sau:

Nhận định thứ nhất, các nỗi sợ của chúng ta hầu như đều liên quan đến lợi ích đời này. Chúng ta sợ mất tiền bạc, mất sức khỏe, mất công việc, mất địa vị, mất quyền lực, mất danh tiếng, mất tình cảm, mất tuổi trẻ, mất mạng sống… Đó là những nỗi sợ rất tự nhiên, nhưng nhiều khi cũng chẳng đâu vào đâu, vì “có ai nhờ lo lắng mà kéo dài kéo dài được đời mình dù chỉ một găng tay?”.

Nhận định thứ hai, các nỗi sợ đều tập trung vào những nỗi sợ “xấu” mà thiếu những nỗi sợ “tốt”. Những nỗi sợ tốt là sợ tội, sợ mất lòng Chúa, sợ làm phiền người khác, sợ thiếu sót bổn phận, sợ mất linh hồn, sợ sa hỏa ngục… Những nỗi sợ này tốt vì giúp chúng ta thêm lòng kính sợ Chúa và nên hoàn thiện mỗi ngày một hơn.

Anh em đừng sợ

Có những thống kê cho thấy cụm từ “đừng sợ” xuất hiện 365 lần trong Kinh Thánh. Đó quả là điều kỳ diệu, vì mỗi ngày sống, Chúa đều căn dặn chúng ta “đừng sợ”. Trong đoạn Tin Mừng ngắn ngủi hôm nay, Chúa Giêsu cũng đã nhắc đi nhắc lại tới ba lần: “Anh em đừng sợ” để trấn an chúng ta trước những nỗi sợ thường trực. Đây không chỉ là lời động viên khích lệ mà là một lời đoan hứa sự bình an cho cuộc sống chúng ta. Thiên Chúa luôn lớn lao và quyền năng hơn mọi thế lực thù địch có thể chống lại chúng ta. Có Thiên Chúa bênh đỡ chúng ta, thì không ai có thể làm hại chúng ta, vì Ngài là “Đức Chúa ở bên như một trang chiến sĩ oai hùng” và “giải thoát kẻ cơ bần khỏi tay phường hung bạo” (x. Bài đọc I, Gr 20,10-13).

Như thế, lời nhắn nhủ chúng ta đừng sợ hãi, cũng là lời mời gọi hãy tin tưởng phó thác vào sự quan phòng đầy yêu thương của Thiên Chúa. Chúng ta có một người Cha đầy yêu thương, luôn dõi nhìn và bảo vệ, nâng đỡ, nuôi sống chúng ta. Chỉ có Ngài là Đấng toàn năng và tràn đầy tình thương, trân quý chúng ta hơn muôn vàn chim sẻ, Đấng chăm sóc từng đường tơ kẽ tóc trên cuộc sống và tương lai của chúng ta: “Ngay tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi”! (Mt 10,30).

Can đảm lên

Để vượt thắng sợ hãi, chúng ta cần có lòng can đảm. Người xưa có câu: “Trí giả bất hoặc, nhân giả bất ưu, dũng giả bất cụ” 知者不惑, 仁者不憂, 勇者不懼 (Tử Hãn 子罕)/ Người trí không mê hoặc, người nhân không lo, người dũng không sợ. Người vượt lên trên nỗi sợ là “dũng nhân”, người có chí khí, có lòng can đảm. Lời nhắn nhủ “đừng sợ” cũng là lời mời gọi “can đảm lên”. Chính Chúa Giêsu cũng đã kêu mời các môn đệ như thế: “Trong thế gian, anh em sẽ phải gian nan khốn khó. Nhưng can đảm lên! Thầy đã thắng thế gian” (Ga 16,33). Ngài không hứa sẽ cất đi gian nan khốn khó, cất đi sợ hãi, nhưng Ngài hứa sẽ ở bên và nâng đỡ sự yếu đuối của chúng ta: “Ơn Thầy đủ cho con” (2 Cr 12,9), “Thầy sẽ ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 18,20).

Các chứng nhân đức tin, các vị tử đạo, là những vị “can đảm chiến thắng sợ hãi và sự chết”. Các ngài là những bậc thầy về lòng can đảm, một trong bốn nhân đức trụ. Theo Giáo lý Hội Thánh, “Can đảm là nhân đức luân lý giúp chúng ta kiên trì và quyết tâm theo đuổi điều thiện giữa những khó khăn trong đời. Nó củng cố sự quyết tâm chống lại các cám dỗ và vượt qua các chướng ngại trong đời sống luân lý. Đức can đảm giúp chúng ta có khả năng chiến thắng sự sợ hãi, thậm chí cả sự chết, đương đầu với sự thử thách và các cuộc bách hại. Nó giúp chúng ta đi đến chỗ từ bỏ và hy sinh mạng sống mình để bảo vệ lẽ phải”.

***                         

Tóm lại, phụng vụ Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta can đảm làm chứng cho Chúa qua việc “gìn giữ đức tin và sống bởi đức tin… can đảm tuyên xưng, làm chứng và truyền bá đức tin”. Đây không chỉ là lời khuyên mà là lệnh truyền, là trách nhiệm của mọi Kitô hữu: Mọi tín hữu … phải sẵn sàng tuyên xưng Đức Kitô trước mặt người ta, và bước theo Người trên đường thập giá, giữa những cuộc bách hại mà Hội Thánh luôn luôn gặp phải” . Việc phục vụ và làm chứng cho đức tin là những điều phải có để được cứu độ. “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời. Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời” (Mt 10,32-33).

Sứ vụ này được thể hiện cách đặc biệt qua việc can đảm làm chứng cho chân lý, sống theo lương tâm ngay thẳng, trung thành với các giá trị Tin Mừng. 

Lạy Chúa Giêsu
Xin ban Thần Khí Chúa,
“Đấng chủ xướng toàn bộ việc truyền giáo của Hội Thánh”,
cho chúng con.
Để Ngài dẫn dắt chúng con trên mọi nẻo đường truyền giáo mới hôm nay
Giúp chúng con can đảm làm chứng cho Chúa
Và loan báo Tin Mừng của Chúa cho mọi người
Trong chính hoàn cảnh sống cụ thể của mỗi người chúng con. Amen.

Lm. Đaminh Trần Ngọc Đăng

1. x. Từ Điển Hán Nôm online,”thất tình”, “cụ”,  https://hvdic.thivien.net/hv/th%E1%BA%A5t%20t%C3%ACnh và https://hvdic.thivien.net/whv/%E6%87%BC
2. x. Từ Điển Danh Ngôn: https://www.tudiendanhngon.vn/danhngon/ds/strcats/277/p/4 © TuDienDanhNgon.vn.
3. x. Từ Điển Hán Nôm online, “cụ”,  https://hvdic.thivien.net/whv/%E6%87%BC
4. GLHTCG, số 1808, x. 1816.
5. GLHTCG, số 1816.
6. x. GLHTCG, số 2471-2474.