Tin Mừng: Mt 13, 1-23
1 Hôm ấy, Đức Giê-su từ trong nhà đi ra ngồi ở ven Biển Hồ.2 Dân chúng tụ họp bên Người rất đông, nên Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn tất cả dân chúng thì đứng trên bờ.3 Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều.
Người nói: “Người gieo giống đi ra gieo giống.4 Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất.5 Có những hạt rơi trên nơi sỏi đá, chỗ đất không có nhiều; nó mọc ngay, vì đất không sâu;6 nhưng khi nắng lên, nó liền bị cháy, và vì thiếu rễ nên bị chết khô.7 Có những hạt rơi vào bụi gai, gai mọc lên làm nó chết nghẹt.8 Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả: hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục.9 Ai có tai thì nghe.”
10 Các môn đệ đến gần hỏi Đức Giê-su rằng: “Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói với họ?”11 Người đáp: “Bởi vì anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không.12 Ai đã có thì được cho thêm, và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy mất.13 Bởi thế, nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe không hiểu.14 Thế là đối với họ đã ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ I-sai-a, rằng: Các ngươi có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy;15 vì lòng dân này đã ra chai đá: chúng đã bịt tai nhắm mắt, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe, và lòng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành.
16 “Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc, vì được nghe.17 Quả thế, Thầy bảo thật anh em, nhiều ngôn sứ và nhiều người công chính đã mong mỏi thấy điều anh em đang thấy, mà không được thấy, nghe điều anh em đang nghe, mà không được nghe.
18 “Vậy anh em hãy nghe dụ ngôn người gieo giống.19 Hễ ai nghe lời rao giảng Nước Trời mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp đi điều đã gieo trong lòng người ấy: đó là kẻ đã được gieo bên vệ đường.20 Còn kẻ được gieo trên nơi sỏi đá, đó là kẻ nghe Lời và liền vui vẻ đón nhận.21 Nhưng nó không đâm rễ mà là kẻ nhất thời: khi gặp gian nan hay bị ngược đãi vì Lời, nó vấp ngã ngay.22 Còn kẻ được gieo vào bụi gai, đó là kẻ nghe Lời, nhưng nỗi lo lắng sự đời, và bả vinh hoa phú quý bóp nghẹt, khiến Lời không sinh hoa kết quả gì.23 Còn kẻ được gieo trên đất tốt, đó là kẻ nghe Lời và hiểu, thì tất nhiên sinh hoa kết quả và làm ra, kẻ được gấp trăm, kẻ được sáu chục, kẻ được ba chục.”
Suy niệm
DỤ NGÔN HẠT GIỐNG
Dụ ngôn là câu chuyện ngắn dựa trên kinh nghiệm thông thường của cuộc sống để rút ra một bài học tinh thần. Đây là phương pháp giảng dạy mà Chúa Giêsu đã dùng để dạy giáo lý. Tin Mừng nhất lãm đã thuật lại gần năm chục dụ ngôn, trong đó riêng Mátthêu đã có tới 16 dụ ngôn1.
Sau bài giảng trên núi (Mt 5), bài giảng về truyền giáo (Mt 10), Chúa Giêsu rao giảng về Mầu Nhiệm Nước Trời. Để giúp dân chúng hiểu về mầu nhiệm cao siêu này, Ngài đã dùng tới 7 dụ ngôn để minh họa. Dụ ngôn người gieo giống đứng đầu trong 7 dụ ngôn ấy.
Đây là dụ ngôn rất gần gũi với đời thường. Khoảng 80% dân Việt làm nghề nông, nên ai cũng thuộc lòng những câu như: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”. Hạt giống rất quan trọng, nhưng cũng lệ thuộc vào nhiều yếu tố khác: con người, đất đai, thời tiết, như bài ca dao diễn tả:
“Người ta đi cấy lấy công
Tôi đây đi cấy còn trông nhiều bề
Trông trời, trông đất, trông mây
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm,
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, bể lặng, mới yên tấm lòng”.
Dụ ngôn Tin Mừng cho ta thấy được những hình ảnh sống động nói lên hy vọng lớn lao của người gieo giống, hướng lòng chúng ta đến niềm hy vọng mùa màng cứu độ trên quê hương chúng ta đang sống… Đồng thời, hình ảnh các loại đất cũng chất vấn chúng ta về thái độ của mình đối với Lời Chúa mỗi ngày
Người gieo giống ra đi…
Hình ảnh người gieo giống rất tuyệt vời, ông “đi gieo lúa”.
Ông là người cần mẫn, chăm chỉ. Ông không ngồi yên để chờ thời, để tìm đất tốt, hay để than phiền thời cuộc, đất đai… Ông rất hăng hái, tràn đầy hy vọng, lạc quan, lên đường…
Ông là người rộng rãi, quảng đại. Hạt giống quý giá, nhưng ông “vung vãi”, ông gieo cả những nơi xem ra chẳng có hy vọng, vì lòng ông bao la hải hà, không muốn cho bất cứ ai không có cơ hội đón nhận hạt giống. Ông muốn chia đều, chia khắp, tung gieo hạt giống cho tất cả.
Ông là người kiên nhẫn. Ba loại đất “ăn hại”, không sinh hoa trái, ông vẫn gieo kiên trì, không bỏ cuộc, cho đến khi hạt giống tìm được đất tốt…
Ông là người hy vọng. Niềm hy vọng nơi ông thật lớn lao, vượt lên trên những toan tính bình thường. Ông đặt hy vọng cả vào những nơi xem ra không còn hy vọng gì…
Các loại đất…
Loại thứ nhất mang tên “hờ hững”, khô như nền vỉa hè, Lời Chúa nghe tai này chạy sang tai kia, để gió cuốn đi… Những kinh sư, biệt phái từ chối Chúa trước đó thuộc loại này…
Loại thứ hai mang tên “hời hợt”, mỏng như lớp bùn dính chân, Lời Chúa không thấm đượm, đức tin không bén rễ sâu, gặp chút khó khăn thử thách là bỏ cuộc… Dân chúng thời đó nói chung thuộc loại này, gặp biến cố họ lật mặt rất nhanh… mới “hoan hô con vua Đavít” hôm trước đã đòi “đóng đinh nó vào thập giá” hôm sau…
Loại thứ ba mang tên “ham hố”, rối rắm như bụi rậm, Lời Chúa bị bóp nghẹt vì quá nhiều những bận tâm thế gian, kho tàng ở thế gian, lòng ở thế gian, nên Lời Chúa bị lãng quên nhanh chóng… Có thể kể người thanh niên giàu có trong Tin Mừng, Giuđa Iscariot vào loại này.
Loại thứ tư có tên “hăng hái”, như mảnh đất được cày sâu, bừa kỹ, đón nhận và làm cho hạt giống nảy mầm, đơm bông, Lời Chúa thấm nhuần và phát sinh hoa trái thiêng liêng trong tâm hồn và cuộc sống. Chúng ta thấy mảnh đất tốt này nơi Đức Mẹ, các Tông đồ, các chứng nhân qua mọi thời đại.
Ai có tai thì nghe…
Dụ ngôn được kể cho ai? Thưa cho mọi người, trong đó có bạn và tôi…
Chúng ta được mời gọi nhìn vào chân dung “người gieo giống” để học bài học của lòng quảng đại, kiên trì, hy vọng và chăm chỉ. Cần có nhiều thợ gặt dám “lội ruộng” để gặt lúa về, bất chấp những khó khăn, thử thách, kết quả có ít ỏi thế nào. Đừng để cho sự hững hờ, hời hợt hoặc ham hố thế gian làm cho chúng ta thất vọng, bi quan hoặc bỏ cuộc.
Tôi và bạn, chúng ta thuộc loại người gieo giống nào? Chúng ta có “ra đi” hay đang ù lì? Chúng ta có cần mẫn, kiên nhẫn và quảng đại trong bổn phận tung gieo hạt giống Tin Mừng cho mọi người mọi nơi?
Nhìn vào các loại đất trong Tin Mừng, chúng ta thuộc loại đất nào trong bốn loại ấy? Hờ hững, hời hợt, ham hố hay hăng hái? Lời Chúa có thực sự bén rễ sâu và sinh hoa trái trong tâm hồn và cuộc sống của tôi? Tôi dành thời giờ và tâm huyết thế nào cho việc đọc, suy niệm, nghiền ngẫm và thực hành Lời Chúa?
*****
Ước gì Lời Chúa hôm nay cũng như “tuyết từ trời” thấm vào mảnh đất tâm hồn chúng ta, làm cho tâm hồn và cuộc sống chúng ta phì nhiêu, sinh hoa kết trái dồi dào… (x. Bài đọc 1: Is 55, 10-11).
Điều này chắc hẳn đòi hỏi một sự dấn thân quảng đại, chấp nhận những đau khổ và hy sinh vì Tin Mừng, để hạt giống được lớn lên. Nhưng những đau khổ ở đời này không thể sánh được với niềm vui cứu độ khi mùa màng cứu rỗi đến với toàn thể vũ trụ (x. Bài đọc 2: Rm 8,18-23).
Lm. Đaminh Trần Ngọc Đăng
1 X. J. A. Hardon, “Dụ ngôn”, trong Từ điển Công giáo phổ thông, NXB. Đông Phương, tr. 148-149.
HẠT GIỐNG HY VỌNG VÀ THỬA RUỘNG NỘI TÂM
Chiêm ngắm dụ ngôn Người Gieo Giống, điều đánh động sâu sắc nhất có lẽ không phải là phẩm chất của những mảnh đất, mà là sự “quảng đại” của Đấng gieo Lời.
Dưới nhãn quan lô-gích của con người, không một nông phu khôn ngoan nào lại vung vãi hạt giống quý giá xuống vệ đường, sỏi đá hay bụi gai. Nhưng Thiên Chúa thì khác. Tình yêu của Ngài mang một nghịch lý vĩ đại: Ngài gieo ân sủng một cách hào phóng, vô điều kiện, vượt lên trên mọi sự tính toán thiệt hơn. Ngài không đợi đến khi tâm hồn thụ tạo trở nên một thửa ruộng hoàn hảo rồi mới ban Lời; Ngài kiên nhẫn gieo Lời vào cả những vùng khô cằn, gai góc và đầy thương tích nhất của phận người.
Người gieo giống ấy ôm ấp một niềm hy vọng mang tính cánh chung. Ngài thấu hiểu rằng: tâm hồn con người không phải là những khối đá vô tri định mệnh, mà là một thực tại hữu cơ sinh động. Nhờ sự tác động mầu nhiệm của ân sủng, một mảnh đất sỏi đá ngày hôm nay hoàn toàn có thể trở thành thửa ruộng màu mỡ của ngày mai. Ngài tin vào sức mạnh hoán cải hơn là sự cứng cỏi của lòng người.
Ý thức được sự kiên nhẫn xót thương mà Chúa dành cho những “bụi gai” “sỏi đá” trong chính bản thân, tôi nhận ra mình không có quyền thất vọng hay buông xuôi trước sự yếu đuối của bất kỳ ai. Nếu Thiên Chúa đã không ngừng gieo hy vọng vào những mảnh đất cằn cỗi, thì người môn đệ cũng được mời gọi nhìn tha nhân không phải bằng những định kiến đóng khung, mà bằng ánh mắt chờ đợi sự biến đổi trong ân sủng.
Lạy Chúa, tình yêu của Ngài rộng lớn hơn sự chật hẹp của lòng con. Xin Thánh Thần Chúa thương cày xới tâm hồn con, bẻ gãy những tảng đá của sự kiêu hãnh và nhổ đi những bụi gai của muôn vàn bận tâm ích kỷ. Xin cho con đủ khiêm hạ để Lời Chúa đâm rễ sâu, và đủ kiên nhẫn để tiếp tục gieo rắc hạt giống hy vọng của Ngài vào mảnh đất của tha nhân, dù cho đôi tay có phải trầy xước, dù mầm ươm trong nước mắt. Amen.
Nt. M. Agnes Hồng Tươi
