Chương 1: Abigai
1. Tay trắng, tay đen
Người bạn đầu tiên của tôi trên đất Kenya có tên là Abigai. Cô bé khoảng chừng 7 tuổi. Tôi chỉ có thể nói “khoảng chừng”, vì cô bé không biết sinh nhật của mình vào ngày nào. Chưa bao giờ có ai tổ chức cho cô bé một bữa sinh nhật. Abigai chẳng hề có giấy khai sinh, nên không ai biết cô bé sinh năm nào. Bố của cô bé cũng chẳng nhớ. Ông chỉ cười cười: hình như hai ba năm gì đó trước Covid!
Bố của Abigai là một người đàn ông gầy còm cao lêu khêu. Ông giới thiệu mình tên là Godfrey. Tôi gọi là “ông” vì cái vẻ bề ngoài già nua và khắc khổ. Nhưng tôi dám chắc Godfrey còn nhỏ tuổi hơn tôi. Anh sống với bốn đứa con nhỏ trong một xó tồi tàn của khu ổ chuột.
Tôi biết Abigai trong một lần đến thăm ngôi trường nhỏ nằm bên rìa khu ổ chuột. Lớp học của cô bé chỉ là một căn phòng nhỏ ọp ẹp. Có mái tôn che nắng. Có mấy tấm phên dựng hờ làm tường. Có đủ số bàn và số ghế đặt san sát nhau cho khoảng 20 em học sinh. Cô bé Abigai ngồi ở cuối lớp, ngước nhìn tôi bằng đôi mắt tròn vo sáng rực.
Kết thúc buổi học, cô giáo giới thiệu với các bé rằng tôi là một người bạn mới của cả lớp. Tôi muốn đến thăm nhà của các bé. Cô hỏi có ai muốn nhận tôi làm bạn và dắt tôi về thăm nhà không. Abigai là người đầu tiên giơ tay. Rất thẳng và rất dứt khoát. Vừa ra khỏi lớp học, cô bé chạy đến đưa tay chào tôi trước. Tôi lịch sự bắt tay và cúi đầu chào cô bé. Cô bé cũng cúi đầu chào tôi, cười ngượng ngịu. Bàn tay cô bé vẫn nắm lấy tay tôi thật chặt.
Vậy là chúng tôi cùng đi.
Cô bé vừa đi vừa kể cho tôi nghe về gia đình của mình. Có ba. Có hai người chị và một người anh. Có một cái nhà nằm dựa vào bờ tường. Có nhà của bạn Frida nằm ở đối diện qua một con suối… Rồi gì gì nữa thì tôi không hiểu. Ngôn ngữ cô bé sử dụng là tiếng Anh còn rất bập bẹ. Có nhiều chữ không biết thì cô bé chêm vào bằng tiếng Swahili. Mà vốn liếng tiếng Swahili của tôi thì còn bập bẹ hơn cả tiếng Anh của cô bé.
Bức ảnh đầu tiên của tôi với Abigai là một bức ảnh do tôi chụp lén. Thật xấu hổ. Nhưng nhìn thấy bàn tay của cô bé nằm gọn gàng và đầy tin tưởng trong bàn tay mình, tôi không kìm được. Tấm ảnh chỉ có hai bàn tay thôi. Nhưng hai bàn tay thật khác nhau biết bao. Bàn tay của Abigai nhỏ nhắn và đen bóng. Bàn tay khô và sạch sẽ, nhưng trong kẽ của những móng tay vẫn có đất bám đầy.
Nắm tay tôi đi tung tăng được một hồi, Abigai quay sang hỏi:
– Sao tay của ông chú trắng thế?
Tôi cười trừ. Biết trả lời thế nào bây giờ. Mới có một tuần lang thang trên đất Châu Phi, làn da của tôi đã bắt đầu chuyển sang màu bánh mật. Nhưng bánh mật thì đã ăn thua gì so với người ở đây. Thế nên đi bên cạnh cô bé Abigai, tôi như trở thành một lão da trắng chính hiệu. Đôi bàn tay đen bóng của cô bé nổi bật trong lòng bàn tay tôi. Hay đúng hơn, đặt tay tôi cạnh bàn tay cô bé, tự nhiên tôi thấy mình trắng thật là trắng. Trắng một cách quý tộc. Trắng đến phát ngại…
Chờ hoài không thấy tôi trả lời, Abigai hỏi lại:
– Ông chú, sao tay của ông chú trắng thế?
Tôi lại cười cười rồi trả lời:
– Tay ông chú trắng là để làm bạn với cái tay đen đen của Abigai nè!
Cô bé khoái chí cười nắc nẻ.
Ai bảo tay trắng với tay đen thì không làm bạn với nhau được chứ! Phải không?
Cao Gia An, S.J., Trích “Nhật Ký Châu Phi 2024”
Nguồn: Gia An’s blog
