“Chẳng ai đến với tôi được, nếu Chúa Cha là Đấng đã sai tôi, không lôi kéo người ấy!”.
“Bạn đã không tìm Ngài, nếu Ngài đã không tìm bạn trước!” – Augustinô.
Kính thưa Anh Chị em,
Con người thường tưởng mình đi tìm Thiên Chúa; nhưng thật ra Thiên Chúa luôn đi tìm con người trước, và dẫn vào một tương quan. Chính Ngài lôi kéo; vì thế, ‘không ai tự đến’ với Ngài.
Khi nói “Chẳng ai đến với tôi được”, Chúa Giêsu không chỉ phủ nhận khả năng tự sức của con người, nhưng còn mặc khải rằng đức tin không khởi đi từ ý chí, mà từ một ân sủng đi trước – gratia praeveniens. Vì thế, “lôi kéo” ở đây không phải là cảm xúc, nhưng là hành động của Chúa Cha, âm thầm quy hướng con người về Con của Ngài. “Thiên Chúa đã muốn mời gọi con người được tham dự vào chính sự sống của Ngài!” – Dei Verbum. Nhờ đó, đức tin không còn là việc tìm kiếm một đối tượng, nhưng là được đưa vào một tương quan, để sống sự sống của chính Thiên Chúa. Mọi khởi đầu đều thuộc về Ngài; không do nỗ lực của bất cứ ai.
Nếu không ai tự mình đến được với Chúa Giêsu, thì việc “đến” không còn là sáng kiến của con người, nhưng là một đáp trả hồng ân. Thiên Chúa dựng nên con người không cần nó, nhưng khi cứu nó, Ngài muốn có nó. Không ép buộc, nhưng mở ra một lời ưng thuận. “Thiên Chúa không áp đặt; Ngài mời gọi và chờ đợi sự đáp lại của chúng ta!” – Bênêđictô XVI. Vì thế, ân sủng không huỷ tự do, nhưng đi trước để tự do có thể đáp lại. Và con người, khi ấy, không còn là kẻ khởi đầu, nhưng là kẻ thưa “vâng”. Vì thế, ‘không ai tự đến’.
Chính trong chuyển động ấy, việc “lôi kéo” không còn là điều khó hiểu, nhưng được thấy rõ trong những biến cố cụ thể. Chẳng hạn, viên thái giám Êthióp không tự mình tìm đến với niềm tin vào Chúa Kitô Phục Sinh; ông được dẫn từng bước qua trung gian – mediated grace: Thần Khí gợi ý, Philipphê tiến lại, Lời mở ra, và đức tin dần hình thành. Không có gì ngẫu nhiên; mọi sự như được dọn đường: Thiên Chúa đi trước, con người từng bước đáp lại. Vì thế, điều xảy ra nơi viên thái giám không phải là một quyết định riêng lẻ, nhưng là hoa trái của một hành trình được dẫn vào một tương quan đã khởi sự.
Anh Chị em,
Mọi chuyển động chỉ đạt đến viên mãn nơi Đức Kitô. Ngài không chỉ là đích đến của sự “lôi kéo”, nhưng là nơi con người thực sự được lôi kéo vào một tương quan sống động với Ba Ngôi. “Bánh hằng sống” không chỉ được ban, nhưng là Đấng Hằng Sống trao ban chính mình, để con người không còn đứng bên ngoài, nhưng được dự phần vào sự sống và hoạt động của Ngài – một sự sống không ngừng tuôn trào, lôi kéo con người về chính nguồn mạch của nó. Và điều đó chạm đến chính chúng ta: không phải tự sức đi tìm Thiên Chúa, nhưng ở lại trong Đức Kitô; khi ấy, đức tin không còn là nỗ lực, nhưng là một sự sống được bước vào. “Vinh quang của Thiên Chúa là con người được sống!” – Irênê.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, khi con tưởng mình tìm Chúa, xin cho con biết mình chỉ đang được lôi kéo; khi con sợ mất mình, xin dạy con biết buông bỏ; và khi con khước từ, xin kéo con về!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
